Translation:
| Talmud Torah Tiferet Jerusalem, 145-147 East Broadway |
תלמוד תורה תפארת ירושלים, 145-147 איסט בראָדוויי |
| Appeals and requests your brothers and sisters and all Jews in general |
אַפּעלירט און בעט איהרע ברידער און שוועסטער און אַלע אידען בכלל |
| to go ahead and participate in the cornerstone support for the new building |
זיי זאָלען קומען נעהמען אָנטייל אין דעם ווינקעלשטיין לענען פון דעם נײַעם בילדינג |
| that will occur Sunday Parshat Netzavim, the first of Selichot, the 25th of September. |
וואָס וועט שטאטפינדען זונטאָג פ’ נצבים, די 1טע סליחות, 25טען סעפטעמבער |
| And truly, there is a holy obligation on every Jew in general to go ahead and participate |
און באמת ליענט א חוב קדוש אויף יעדען אידען בכלל צו נעהמען אָנטייל |
| in this holy work of helping build the Talmud Torah Tiferet Jerusalem, |
אין דיזער הייליגער ארבייט העלפֿען בויען די תלמוד תּוֹרָה תפארת ירושלים |
| that 1200 children await for the Temple as they will study the divine Torah |
וואָס 1200 קינדער וואַרטען אויף דעם בית מקדש מעט וואָס זיי וועלען לערנען די געטליכע תּוֹרָה |
| and at the same time they attend the public school. |
און צו דערזעלבער צײַט אַטענדען זיי די פּאָבליק סקוהל |
| (The verse in Nedarim 81a states) “Be careful with the sons of paupers, from them the Torah will flow.” We can say it actually meant the Talmud Torah Tiferet Jerusalem, |
היזהרו בבני עניים שמהם תצא תורה קאָנען מיר זאָגען איז גור געמיינט אויף דער תלמוד תּוֹרָה תפארת ירושלים |
| which is located in the true heart of the poorest Jewish area. |
וועלכע געפֿינט זיך אין סאַמע האָרץ פון אָרעמסטען אידישען סענטער |
| The benefits of learning is extra to repeat (there’s no reason to repeat it), |
די מעלות פֿון דעם לערנען איז איבעריג צו ווידערהאָלען |
| because it’s already well known to everyone, and to that there are real Jewish traditions. |
ווײַל עס איז שוין יעדערען גוט בעוואוסט און דאַצו איז זי אויף עכט אידישע טראדיציאָנען |
| “And also to you, O men, I call” (Mishlei 8:4) – Also to you presidents, leader, gabbaim from the shuls, we allow ourselves to call you to our holy work. |
וגם אליכם אישים אקרא – אויך צו אײַך פּרעזידענטען, מנהיגים גבאים פון די שוהלען ערלויבען מיר זיך אײַך רופֿען צו אונזער הייליגע ארבייט |
| We believe that you understand more the importance of a Talmud Torah – “If there are no sheep, there are no shepherds” – if we will God forbid not raise a Jewish Generation, what use are the nice big shuls? |
מיר גלויבען אַז איהר פֿערשטעהט מעהר די נויטווענדיגקייט פֿון א תלמוד תורה – אָט אין גדיים אין תישים – אז מיר וועלען ח”ו נישט אויפציעהען אַ אידישען דור, וואָס ניצט אונז די שעהנע גרויסע שוהלען |
| On you representatives and leaders lays a holy obligation |
אויף אײַך פֿאָרשטעהער און מנהיגים ליגט אַ חוב קדוש |
| to help us we should be able to build up the Talmud Torah Tiferet Jerusalem |
אונז צו העלפען מיר זאָלען קאנען אויפֿבויען די תלמוד תורה תפארת ירושלים |
| Appeal to your members that they should take part in the work of this holy institution. |
אפּעליערט צו אייערע מיטגליעדער אַז זיי זאָלען נעהמען אַ חלק אין דער ארבייט פון דיזען הייליגען אינסטיטושאָן |
| Come, Jews, with your esteemed wives, with your esteemed daughters, with your esteemed worthy sons, with your close friends, with your good friends, |
קומט אידין מיט אייערע געעהרטע פרויען מיט אייערע געעהרטע טעכטער מיט אייערע ווירדיגע זיהן מיט אייערע נאָהנטע פריינד מיט אייערע גוטע פֿריינד |
| Encourage them then they should also have a part in the holy Beit Hamikdash in this world (the Talmud Torah). |
זייט זיי מזבח זיי זאָלען אויך האָבען אַ חלק אין דעם הייליגען בית מקדש מעט |
| The ceremony and the big parade laying the cornerstone will be starting at 3 after half a day and will continue until late at night. |
די צערעמאָניע און דער גרויסער פּאַראַד פֿון ליינען דעם ווינקעלשטיין וועט זיך אָנפֿאַנגען 3 אַ זייגער נאָך האַלבען טאָג און וועט זיך ארײַנציעהען ביז שפּעט אין דער נאַכט |
| Well known Rabbis will address (us). Between them, Rabbi Velvele Margolis, Rabbi Moshe Zevulun Margolis, and the esteemed guests from Europe, Rabbi Yehuda Leib Gordon, The Lumzer Rabbi, and Rabbi Aharon Gordon. |
בעוואוסטע רבנים וועלען אַדרעסירן צווישען זיי הרב הגאון ר’ וועלוועלע מרגליות הרב הגאון רמ”ז מרגליות און דער ווירדיגער גאַסט פון יוראָפּ הרב הגאון רב יהודא ליב גאָרדין לאָמזער רב און הרב הגאון ר’ אהרן גאָרדין |
| The children that learn with us in the Talmud Torah will greet the attendees. |
די קינדערלעך וואָס לערנען ביי אונז אין תּלמוד תורה וועלען בעגריסן די אַנוועזענדע |
| A magnificent orchestra, music will entertain the guests and good refreshments will be served. |
אַ גרויסאַרטיגער אָרקעסטער, מוזיק וועט די אַנוועזענדע אָמוזירען און אַ פײַנע רעפרעשמענט וועט סערווירט ווערען |
| Jews come in the masses, make a real estate investment, which is guaranteed from swaying with a “tree of life for those who hold fast to it, and those who uphold it are happy.” |
אידען קומט אין מאַסען, מאַכט אַ ריעל עסטײַט אינוועסטמענט, וועלכע עס איז גאַראַנטירט פון עוויגען מיט אַן עץ חיים למחזיקים בה ותומכיה מאושר |
| Hoping that we will see you at the celebration for this good deed, we wish you a year of life and peace with all goodness, you should get joy from your children. |
האָפענדיג דאָס מיר וועלען אײַך זעהן ביי דער שמחה של מצוה ווינשען מיר אײַך אַ שנת חיים ושלום מיט אַלעס גוטעס, איהר זאָלט האָבען נחת פון אייערע איינענע קינדעהר |
| Aharon Jacob, President.
Meir Smallowitz First Vice President. Lou Kalmanovitz, Second Vice President. Isser Reznik, Treasurer. Pesha Elka Helinski, President from the Ladies Auxiliary |
אהרן דזשייקאָב, פּרעז מאיר סמאלאוויץ, 1טער ווייס־פּרעז לאו קאַלמאָנאָוויץ, 2טער ווייס־פּרעז איסר רעזניק, טרעזשורער פּעשע עלקע האלינסקי, פרעז. פון דער ליידיס אוקזילערי |
This article is from the Yiddish Tageblatt, printed on September 25, 1925.[1] It’s a call for people to come and attend the cornerstone laying event for the new building for Talmud Torah Tiferet Jerusalem located at 145-147 East Broadway in the Lower East side. Until this day, the Yeshiva still operates at this location, and in 1938, Rabbi Moshe Feinstein who was considered to be one of the greatest rabbis of his generation, became the head of the Yeshiva. Due to his world renown status, many people think the Yeshiva was founded in 1938, but as we can see from this article, the Yeshiva was in fact founded at least ten years earlier. Tiferet Jerusalem houses an elementary school, high school, and post-high school program. In contrast to Yeshiva University, which was founded in 1886 [2] and offered accredited college courses in the same campus, Tiferet Jerusalem had a partnership with The City College of New York where the post-high school students could take college courses three evenings a week while they did their religious studies during the day.[3]
The article quotes a verse from the Talmud Nedarim 81a which says “Be careful with the sons of paupers, from them the Torah will flow” and they suggest that this verse implies that one has a duty to support Tiferet Jerusalem which is located in the a impoverished Jewish neighborhood and would offer a Jewish education to the poor people of the area. I found this to be interesting as it gives insight into the status of the Jews in the Lower East side during the early 1900s. According to Jacob Riis, a social reformer who wrote the book “How the Other Half Lives” in the 1880s, the poverty in the Lower East side was clear to an observer. He writes “In Essex Street two small rooms in a six-story tenement were made to hold a ‘family’ of father and mother, twelve children, and six boarders” [4] Given the state of affairs in the Lower East side during that time, Tiferet Jerusalem was suggesting that they were needed in the community because their institution would enable the impoverished Jews to pursue Torah study.
[1] http://jpress.org.il/olive/apa/nli/SharedView.Article.aspx?href=YTB%2F1921%2F09%2F25&id=Ar00902&sk=E76857A7
[2] Yeshiva University Milestones. (n.d.). Retrieved from https://www.tiki-toki.com/timeline/entry/23605/Yeshiva-University-Milestones/#vars!date=1928-06-01_03:12:19!
[3] Helmreich, W. B. (2000). The world of the yeshiva: an intimate portrait of Orthodox Jewry. Hoboken, NJ: Ktav.
[4] Riis, J. (1890). How the Other Half Lives. New York, NY: Charles Scribner’s Sons.
Header photo credits: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mesivtha_Tifereth_Jerusalem.jpg
